🐱 Tuvalet Eğitiminde Kakayı Altına Yapma

2Wj4. Tuvalet eğitimi ebeveynler için en zorlu dönemeçlerden biri. Doğduğundan itibaren temiz, kuru bezlerin içinde büyüyen çocuğunuz ve sizin için kabul edelim zorlu süreç. Öyle ki arama motorlarında tuvalet eğitimiyle ilgili en çok arananlar arasında 'tuvalet eğitimi duası' ve tuvalet eğitimi kabusa dönenlerin yaptığı 'rüyada çocuğu tuvalete düşmüş görmek' var. Aslında doğru zamanda, doğru yöntemle yola çıkan ebeveynler için çocuğu tuvalete alıştırmak bir kaç gün süren, azıcık ortalığı batıran kısa bir yolculuk. Çocukları tuvalete alıştırmanın doğru aşamalarını izler ve basamakları yavaş yavaş çıkarsanız çocuğunuz kısa sürede tuvalete alışır siz de bir daha geri dönmemek üzere bu tatlı telaşı anı kutunuza bir hatıra olarak atarsınız. Bu yazımızda, Çocuk tuvalete nasıl alıştırılır? Tuvalet eğitimi kaç yaşında verilmeli? Çocuğun gece tuvaleti geldiği nasıl anlaşılır? Gece tuvalet eğitimi nasıl olmalı, gece bez çıkartılmalı mı? Çocuk gece tuvalete kaldırılmalı mı? Çocuklar neden tuvalete gitmek istemez, neden tuvalet eğitimini reddeder? Tuvalet eğitiminde lazımlık mı klozet mi kullanılmalı? Tuvalet eğitiminde kaka sorunu? gibi başlıkların detaylarını bulabilirsiniz. Yaşlara göre tuvalet eğitmi nasıl olmalı sorusuna ve ileri yaşlarda yaşanan idrar ve kaka kaçırma nedenlerinin detaylarını bir sonraki hafta yazacağım. Çocuk tuvalete nasıl alıştırılır, tuvalet eğitimi nasıl verilmeli sorusuna verilecek ilk yanıt öncelikle anne babaların yada çocukların bakımından sorumlu kişilerin bu sürece hazır olması gerekliliğidir. Eğer çocuğun bakımından sorumlu kişiler bu sürece hem fiziken hem de ruhen hazır değilse tahammül sınırları zorlandığında verilecek olumsuz tepkiler süreci baltalar. Bu nedenle sağlık sorunlarınız varken, önemli bir sorumluluk altındayken, yeterince sabırlı ve güçlü hissetmediğiniz bir dönemdeyseniz tuvalet eğitimini ertelemenizi öneririm. Yetişkinlerin hazır oluşunun bir diğer girdisi de ortamın eğitimime hazır olmasıdır. Tuvalet eğitimi sırasında kazaların yaşanacağına kendinizi başından alıştırın. Bu sayıca oldukça fazla olabilir ve günün sonunda sizi isyana sürükleyebilir. Bu nedenle ev ortamını size en az iş çıkaracak şekilde düzenlemekte fayda var. Örneğin çocuğun gün içinde fazlaca vakit geçirdiği yerdeki halılar kaldırılabilir, koltukların üzerine geçirgen olmayan örtüler serilebilir, alıştırma külotları alınabilir, yataklar koruyucu alezlerle kaplanabilir. Bir kenarda hızlıca duruma mühadale etmenizi sağlayacak bir kova su, bir miktar ıslak mendil ve kağıt havlu gibi malzemeler de bulundurabilirsiniz. Ancak burada bir noktanın altını önemle çizmek isterim. Çocuğunuz tuvaletini kaçırdığında ortalığı temizlemek için ani ve yüksek tepkiler vermeyin. Önceliği çocuğunuza verin ve serinkanlı bir tavırla 'Evet çişini yaptın ve üstün ıslandı. Bu olabilir. Yakında öğreneceksin. Hadi gidip üstünü temizleyelim' deyin ve ardından aynı tavırla 'Şimdi de evimizi temizleyelim' deyin ve sakinliğinizi sürdürün. Ani tepkiler çocuğunuzu korkutabilir ve tuvaletinin aşırı kötü bir şey olduğunu düşündürebilir. İkinci nokta ise çocuğunuzun tuvalet eğitimine istekli ve hazır olmasıdır. Peki çocuğun tuvalet eğitimine hazır olduğu nasıl anlaşılır? Öncelikle tuvalet eğitimine başlayacak çocuğun çiş ve kaka farkındalığının oluşmuş olması gerekir. Vücudunun bu eyleminden bahsediyorsa mesela kaka geldi, kaka yaptım, çiş yaptım gibi yada tuvaleti geldiğinde saklanmak, tuvaleti tutup kaçmaması için sallanmak gibi davranışlar sergiliyorsa çocuğunuz tuvalet eğitimine hazır diyebiliriz. Tuvalet eğitimi ne zaman kaç yaşında verilmeli? Tuvalet eğitiminin ne zaman verileceği de işleri kolaylaştıran yada aşırı zorlaştıran bir süreci beraberinde getirebilir. Tuvalet eğitimini bahar mevsiminin sonuna doğru ve yaz aylarında vermek en iyi sonuca ulaşmanızı kolaylaştırır. Hem az giysi giyme ihtiyacı hem de daha kolay temizlenebilme şansı bu süreci kış aylarına oranla çok daha kolay geçirmenize yardımcı olur. Gelelim kaç yaşında tuvalet eğitimi verilmeye başlanmalı? Tuvalet eğitiminin verilmeye başlanmasının ideal olduğu kesin bir yaş yok. Bu daha çok yaş aralıklarıyla belirleyebileceğimiz bir süreç. Bir çocuk 18'nci aydan itibaren tuvalet eğitimine hazır olabilir ve sağlıklı olan 3 yaş bitmeden bu süreci tamamlamaktır. Ancak her çocuk aynı anda tuvalet eğitimine hazır olmaz. Tuvalet eğitimine hazır olmak için çocukların öncelikle çiş ve kaka ihtiyaçlarını kontrol ettikleri kaslarının yeterince gelişmiş olması gerekir. Aynı şekilde dil gelişimi de bir düzeyde gelişmiş olmalıdır ki size ihtiyaçlarını aktarabilsin. Bu bakış açısıyla çocuğunuzun 18 ila 24 ay arasında uygun olduğunu düşündüğünüz bir dönemde tuvalet eğitimine alabilirsiniz. Bu sürecin 3 yaşına kadar uzamasını normal kabul edebiliriz. 'Çocuğum 2 yaşını geçti geç mi kaldım' diye düşünmeyin, ara ara yeniden deneyin. Tuvalet eğitiminde en önemli kural Bezi çıkarın! Tuvalet eğitimine başlarken kabul etmeniz gereken en önemli kural bezleri çıkarmanız gerektiğidir. Ara ara bez bağlanan, bir tuvaleti bir bezi kullanan çocukların tuvalet eğitimi doğru şekilde ilerlemez. Bu nedenle bezi bir solukta çıkarmanız şart. Bunun en önemli nedeni bebek bezlerinin çocukları tamamen kuru ve rahat hissettiren bir teknolojiye sahip olmasıdır. Çocukların tuvaleti kullanmaya istekli olmaları için bu rahat alandan çıkıp, ıslaklığın huzursuzluğunu yaşamaları gerekir. Bu süreçte alıştırma külotları kullanılabilir. Alıştırma külotları ortamın ıslanmasını engellediği gibi çocukların ıslaklık hissetmelerine yardımcı eğitiminde gece Tuvalet eğitiminin genel kuralları hem gece hem de gündüz aslında aynıdır. Esas olan çocuğun ıslaklığı hissedip huzursuz olması ve bu huzursuzluğu tekrar tekrar yaşamamak için ihtiyacını tuvalette gidermesidir. Ancak uyku işleri karıştırır. Uyku sırasında çocuklar ihtiyaçlarını fark etmekte zorlanabilir ve bez alışkanlıklarını uygulamayı sürdürebilirler. Ancak her koşulda çocukların bezsiz yatırılması ve bu huzursuzluğu hissedip hissetmedikleri gözlenmelidir. Burada altını çizmek istediğim bir nokta da gece tuvalet eğitimi için ebeveynlerin de hazır olması gerekir. Uykusuzluğa dayanamayacak bir durumdaysanız eğitimi biraz öteleyebilirsiniz. Çocukların gece tuvaletlerinin geldiği nasıl anlaşılır? Anne babalar çocuklarına gece tuvalet eğitimi verirken onların tuvalet ihtiyaçlarını çocuklardan önce fark edip onları tuvalete götürerek çözmek isterler. Bu anlaşılır bir durum olsa da tuvalet eğitimini zorlaştıran bir süreci beraberinde getirir. Çünkü tuvalet alışkanlığında aslolan anne babaların tuvalet ihtiyacı fark etmesi değil, çocuğun bu farkındalığa ulaşmasıdır. Uykudan uyandırmayın! Çocuğunuza gece tuvalet eğitimi verirken onu uykusundan uyandırıp, tuvalete götürmeyin. Bu çocuğunuzun kendi güdülerin dinlemek yerine sizin öngörülerinize göre hareket etmesine neden olur. Bu bir süre sonra onu tuvalete kaldırmadığınızda altını ıslatma şeklinde kendini gösteren bir süreci beraberinde getirebilir. Biliyorum ve kabul ediyorum! Sürekli ıslak yatak temizleme zorluğu yıldırıcı olabilir. Ancak çocuğunuzun farkındalığı yaşamasına izin vermeniz uzun vadede çok daha sağlıklı sonuçlara ulaşmanızı sağlayacaktır. Çocuklar neden tuvalete gitmek istemez? Çocukların tuvalete gitmek istememesinin en önemli nedeni tuvalet eğitimine hazır olmamalıdır. Bunun dışında en büyük neden çocukların vücutlarından çıkan şeylerden kaygı duymasıdır. Özellikle kaka yaparken vücutlarından bir parça kopuyormuş gibi hissetmeleri, ağrı ve acı duymaları, klozetlerdeki boşluk ve yükseklik hissinden korkmaları tuvalet eğitimini reddetmelerine neden olabilir. Tüm bunlarla birlikte yanlış ebeveyn tutumları, korkutma, kızma gibi tepkiler de çocukların kaygı duymalarına ve tuvalet eğitimine direnmelerin, bezli halde yaşadıkları güvenli huzurlu ortamda kalma isteği duymalarına neden olabilir. Lazımlık mı klozet mi? Bu tercihi yaparken biraz çocuğunuzun tarzına göre karar vermenizde fayda var. Eğer yeni süreçlere oyuncaklar ve oyunlarla kolay adapte olan bir çocuğunuz varsa havalı bir lazımlık işleri kolaylaştırabilir. Ancak alışkanlıklarından zor vazgeçen, alıştığı şeyleri terk etmekte zorlanan bir çocuğunuz varsa önce lazımlık ardından da klozete alıştırma sizi zorlayabilir. Bu nedenle boyutları çocuklar için de ayarlanabilen klozet kapaklarını kullanabilirsiniz. Klozetlerin yüksekliği, boşluk hissi de çocukların uzun süre oralarda oturmasını zorlaştırabilir ve bu da eğitime karşı direnç göstermelerine neden olabilir. Böyle bir durum hissediyorsanız uygun bir lazımlık edinmek en iyi sonuca ulaşmanıza yardımcı olabilir. Kaka yapmak istemeyen çocuklar İlk bakışta çocukların çiş yapmaya alışmasının daha zor olduğu düşünülse de aslında kaka yapmak çocuklar için daha zorlu ve korkutucu olabilir. Bu nedenle çişini tutabilen, tuvalete zamanında yetişen bir çocuk sıra kaka yapmaya gelince direnç göstermeye başlayabilir. Kakasını altına yapabilir. Bunun en yaygın nedeni kaka yaparken çocuğun canının yanması olabilir. Karın ağrısıyla birlikte kendini gösteren kaka çocuklarda hastalık benzeri bir his yaratabilir. Aynı şekilde kaka yapmak istemediği için kabızlık eğilimi gösteren çocuklarda bu süreç daha da acılı bir hal alabilir. Başka bir neden de çocukların kakalarından tiksinmeleri ve korkmaları olabilir. Eğer çocuğunuzda kabızlık gibi bir sorun yoksa onun sürece alışması için desteklemenizde fayda var. Bu süreçte kakayı zorla göstermeyin, temizlerken aşırı titiz davranmayın. Çocuklara kaka yapmanın normal olduğunu hissettirecek tavırla onlara yaklaşmayı deneyin. Her şeyi denedim yine de çocuğumu tuvalete alıştıramadın diyorsanız...Her yöntemi denediniz ama çocuğunuz bir türlü alışma belirtisi göstermiyorsa yapmanız gerekenler çocuğunuzun yaşına göre farklılık gösterir. Eğer çocuğunuz 3 yaşının altındaysa ona biraz zaman verin. Siz de sakin kalın ve beze geri dönün. Çocuğunuzu izlemeye devam edin ve alışma eğilimi gördüğünüz bir süreçte yeniden deneyin. Eğer çocuğunuz 4 yaş ve üstündeyse bir uzmanla görüşün. Tuvalet eğitiminde asla yapmamanız gerekenler listesinde ise şunlar var; - Çocuğunuza asla bağırmayın ve cezalandırmayın. - Yeterince odaklanamadığınızı düşünüyorsanız vazgeçin ve uygun zamana kadar bekleyin - Evin dışına çıkacağız diye bez bağlamayın. - Çocuğunuza başka çocukları örnek gösterip kıyaslamayın. - Çiş ve kaka için aşırı yüksek tepkiler vermeyin. - Çocuğunuza sürekli 'çişin var mı, kakan geldi mi?' diye sorular sormayın. Kendi ihtiyaçlarını hissetmesi için ona zaman tanıyın. - Çiş yapsın diye dakikalarca tuvalette oturtmayın. Bu onların sıkılmasına, yorulmasına ve korkmasına neden olabilir. Deniz Temur'u sosyal medyadan takip edebilir ve danışmanlık ihtiyaçlarınız için sorularınızı iletebilirsiniz. Tuvalet eğitimi hem çocuklar, hem de ebeveynler için heyecan verici önemli bir gelişim adımını oluşturuyor. Bu dönemde sizi başarıya taşıyacak en önemli davranış şekli; sabır ve dikkatli bir gözlemci olmak! Çünkü tuvalet eğitim sürecinde patron; bebeğinizdir! Dolayısıyla siz, yalnızca yardımcı olan kişi olacaksınız. Bu eğitim için en uygun dönem yaz mevsimi. Eğer bebeğiniz hala eğitim almadıysa, Ağustos’u bu eğitime ayırın ve bezlerle vedalaşmanın keyfini çıkarın. Acıbadem Taksim Hastanesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Dr. Mehmet Kesikminare, bu dönemin hem çocuk, hem de ebeveynler açısından kolayca atlatılmasını sağlayacak önerileri sıraladı. Çocukların yemek yeme, uyku, temizlik gibi alışkanlıklarının kazandırıldığı ilk üç yaş oldukça yorucu geçen bir dönem. Sütten kesildi, uykusu düzene girdi, artık dişlerinin de büyük kısmı çıktı derken sıra en zorlu sınava gelir; tuvalet alışkanlığı kazandırmak… Tuvalette geçirilen saatler, evin bilumum yerlerine zorunlu olarak konulan lazımlık ve kokuları duymamaya çalışarak yapılan temizlik… Tabii olmazsa olmaz da; her başarılı işlemin ardından gelen alkış, kıyamet… Dışarıdan bakıldığında çılgınca gelen ama ebeveynlerin en zorlu deneyimlerinden birini oluşturan bu süreç için yaz ayları, iyi bir fırsat… Zira eğitim süresince üşütme riskinin düşmesi ve çocukların kuru kalmasının zaman alması, yaz mevsiminin sıcaklığından yararlanmayı gerektiriyor. Ancak bu alışkanlığın kazandırılmasında mevsimden daha önemlisi, ebeveynler ve çocuk arasında doğru iletişim ve işbirliği. Çünkü doğru zamanda başlanan tuvalet eğitiminde başarı oranı yükseliyor. Acıbadem Taksim Hastanesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Dr. Mehmet Kesikminare, çocukların bu süreçten duygusal ya da fizyolojik olarak zarar görmeden geçmesini sağlayacak adımları anlattı… 1- Hazır olduğunu gösteren işaretleri arayın Tuvalet eğitimi konusunda doğru zamanı belirleyen en önemli gösterge çocuğun hareketleri oluyor. Ayrıca birkaç kelime konuşarak ya da göstererek kendini ifade edebilmesi gerekiyor. Çocuklardaki bazı işaretlerin tuvalet eğitimi için hazır olduklarının göstergesi oluyor. Asıl önemli nokta bu işaretleri okuyabilmek. Kaka ya da çiş yaptıktan sonra rahatsız olması ya da yaptıktan sonra göstermesi, tuvalete gitmek konusunda ilgisinin artması ve gün içinde 3 saatten fazla kuru kalması çocuğun hazır olduğunu gösteriyor. 2- Doğru zamanı belirleyin Çocuklara tuvalet eğitiminin kazandırılması fizyolojik bir gelişim sürecini gerektiriyor. Literatüre göre, çocuğun kendini tanımaya başladığı, fiziksel, psikolojik ve davranışsal olarak kendi benliğinin ve davranış karakterlerinin ön plana çıktığı 24-48 ay arası en uygun aralığı oluşturuyor. Ancak, her çocuğun fiziksel ve duygusal gelişiminin birbirinden farklı sürede gerçekleştiğini anlatan Dr. Mehmet Kesikminare, “Dolayısıyla da tuvalet eğitiminin zamanlaması için belli bir dönemden söz etmek çok da mümkün olmasa da, 18 aydan önce kesinlikle önermiyoruz” diyor. İki yaşından önce denendiğinde alışkanlık kazandırılsa bile çocuğun ileriki dönemde kabızlık ya da idrar tutma zorluğu gibi sıkıntılarla karşılaşma riski artıyor. Aynı zamanda bu çocuklarda ileriki dönemlerde güven kaybı, içine kapanıklık ya da aşırı mükemmeliyetçilik gibi psikolojik durumlar da ortaya çıkabiliyor. Çocukta tuvalet eğitimi otorite savaşına dönmesin! Uzman önerileri 3- Tuvaleti tanıtın Eğitim aşamasında öncelikle çocuğa tuvalet sürecini göstererek tanıtmak gerekiyor. Bir haftalık ön hazırlık döneminde, çocukla birlikte tuvalete gitmek, gerekirse kakayı göstermek ve bunun korkulacak bir şey olmadığının anlatılması önem taşıyor. Çocuk mümkünse kendi yaşıtlarıyla mümkün değilse de erkek çocuklar için baba, kız çocuklar için de annenin iyi bir gösterici olabiliyor. Yerine göre beraber da tuvalete oturmak çözüm olabiliyor. 4- Uygun bir lazımlık alın Hazırlık döneminin bir diğer adımı ise uygun bir lazımlık almak oluyor. Mümkünse alışverişin çocukla birlikte yapılması ve birkaç gün çocuğun buna alışmasını beklemek gerekiyor. Bazı ebeveynlerin direkt tuvalete oturtmak şeklinde de hareket ettiğini hatırlatan Dr. Mehmet Kesikminare, bunun yanlış olmadığını ancak lazımlıkla sürecin biraz daha kolaylaşabileceğini söyleyerek şöyle konuşuyor “Birkaç günü lazımlığa alışma süresi için ayırın. Çocuğun en çok bulunduğu televizyon ya da oyun odasına ya da oyuncaklarının arasına yerleştirerek kendisinin keşfetmesini bekleyin. Önce üzerindeki kıyafetleriyle oturtmasına sağlayın. Daha sonra da bezini çıkararak teniyle temas ettirerek nasıl bir his olduğu anlatmaya çalışın. İlk bir hafta kaka ya da çiş yapmasını beklememek gerekiyor. Bir sonraki adımda basamaklı lazımlıklara geçilmeli.” Tuvalete geçildiğinde de boşluk hissi yaratmamak için ayağının altında destek yerleştirmek gerekiyor. Böylelikle çocuğun hem güven duygusunu oluşturmak, hem de fizyolojik olarak daha kolay tuvaletinin yapılması sağlanabiliyor. Çünkü mesanenin ve bağırsakların tamamen boşalmasını sağlamak için ayakların zemine basması gerekiyor. 5- Çocuğun biyoritmine göre tuvalete götürün Bütün insanların tuvalet alışkanlığı konusunda bir biyoritmi bulunuyor. Bu nedenle tuvalet eğitimine karar veren anne babaların da çocuklarını takip ederek tuvalete götürme sıklığını buna göre belirlemesi önem taşıyor. Çocuğun güven hissinin oluşması için altının bir süre açık kalması yararlı olabiliyor. Bu süreçte yaşanabilecek kaçırmalara karşı da anlayışlı ve sabırlı olmak gerekiyor. Gündüz olduğu gibi gece de çocuğun bezlenmemesi gerektiğinin altını çizen Dr. Mehmet Kesikminare, “Çocuk uyuduktan sonra gündüz dönemindeki tuvalet ritmine uygun olarak örneğin 2 veya 3 saate bir uyandırılıp, bilincinin açılmasını sağlayarak tuvalete götürün. Böylelikle çişini ya da kakasını yaptığını anlaması sağlanacağı için zamanla tutma süresi de uzayacaktır” diyor. Çocuklarda yemeklerden 20-25 dakika sonra başlayan gastrokolik refleks nedeniyle kaka yapma eğilimine girdiği için bu dönemde tuvalete götürülmeleri önemli. Dr. Mehmet Kesikminare, sözlerine şöyle devam ediyor “Yemeklerden sonra çocukları lazımlık ya da tuvalete oturtup önce bir oyun şeklinde olmak üzere kaka yapmasını sağlayın. Yapmazsa zorlamayın. Ancak günde 3-4 defa 5-10 dakikalık sürelerle oturtmak alışkanlık kazanmasına destek olacaktır. Bekleme sürecinde çocuğun psikolojisini rahatlatarak, bedenen kasılmasını önlemek için, oyuncak, dergi, kitap karıştırmasına izin vererek oyalanmasına yardımcı olun.” 6- Daima pozitif olun Minimum bir haftada tamamlanabilen bu süreç çocuğa göre 6 aya kadar uzayabiliyor. Bu nedenle ilk denemeler sonrasında bir hafta içerisinde çocuk bu durumu reddediyorsa ara verip beklemek gerekiyor. Bir hafta ya da bir aya kadar uzayabilecek bekleme sürecinde anne ve babanın hayal kırıklığı yaşayarak tepki vermesi ise sadece süreci çok daha zor bir noktaya getiriyor. Dr. Mehmet Kesikminare, bu nedenle anne babaların tuvalet eğitiminde katı bir tutum içerisinde olmaması ve çocuğu hiçbir şekilde zorlamaması gerektiğini anlatıyor. “Çocuğa ne çok rahat, ne de çok kuralcı yaklaşmayın. Bunun gündelik yaşamımızda bir süreç olduğunu aktarmaya çalışın. Evin içinde tuvalet eğitimi ile ilgili çok konuşmayın. Su içmek, yemek yemek gibi tuvalet yapmanın da hayatın normal bir süreci olduğunun hissettirmeye çalışın” diyor. 7- Hijyen kurallarını öğretin Tuvalet eğitimi sırasında kazandırılması gereken bir diğer alışkanlık ise temizlik ve hijyen. Hem erkek, hem de kız çocuklar için tuvaletini tamamladıktan sonra nasıl silinmesi ya da yıkanması gerektiği, tuvalet kağıdı kullanımı ve sifon çekmek gibi hijyen kurallarının öğretilmesi gerekiyor. Özellikle el yıkama alışkanlığı konusuna çok önem verilmesi gerekiyor. Bu noktada aileler kendileri için uygun yöntemi belirleyebilir. Renkli sabunlar kullanmak, elleri yıkarken şarkı söylemek gibi davranışlar bu süreci kolaylaştırabileceği gibi daha keyifli hale getirebiliyor. 8- Övgüyle ödüllendirin Tuvalet eğitimi sırasında yaşanabilecek kazara kaçırmaların bu sürecin bir parçası olduğunun unutulmaması gerekiyor. Bazı çocuklarda 7 yaşına kadar gece kaçırma problemleriyle karşılaşılabileceğini ifade eden Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Dr. Mehmet Kesikminare, çocukların yaşadıkları bu durum karşısında asla cezalandırmamak gerektiğinin altını çiziyor. Bu tarz cezalandırmaların süreci daha da uzatabileceğini söyleyerek, “Bunun yerine tuvaletini yaptığında küçük bir övgü ya da alkışla başarısını ödüllendirmeyi deneyin. Abartmadan yapılacak pozitif betimlendirici övgüler yarar sağlıyor” diyor. Öncelikle bez bırakmak için yazı beklemek yanlış görüşlerden birisidir. Bunun mevsimle bir ilgisi bulunmamaktadır. Önemli olan; çocuğunuz için doğru zaman olmasıdır ve sizin kararlılığınızdır. Çocuğunuz en az 24 ayını doldurmuş olmalıdır, en ideal süre 30 aylıkken olduğu dönemdir ve bu çocuğa ve hazır oluşuna göre değişkenlik göstermektedir. Ancak daha öncelerinde çocuk köşeye çekilip tuvaletini yapıyorsa ya da bezi çıkarmanızı istiyorsa sadece bunlar hazır olduğu anlamına gelmemektedir ve ailenin bu durumu yanlış algılamasına yol açmaktadır. İlk olarak çocuğunuza niçin bezi bırakmanın zamanının geldiğini çocuğunuzla konuşarak açıklamanız gerekmektedir. Somut olarak anlatmanız en etkili yöntem olacaktır. Çocuğunuzla parka çıktığınızda bebek arabasına denk geldiğinizde annesine bebekte bez olup olmadığını çocuğunuzun yanında sorun ve büyüyenlerin bez takıp takmadığını konuşun; somut olarak artık bebek olmadığını düşünen çocuğunuzdaki değişimi görüyor olacaksınız. Yapmamanız gereken şey ise; erkenden ısrarcı olmaktır. Çocuğunuzun hazır olup olmadığından emin olmanız gerekmektedir. Bu konuda tek başınıza karar vermede zorlanıyor iseniz; okul öncesi eğitimdeki öğretmenlerine ve okulun psikoloğuna danışarak, işbirliği ile kafanızdaki soru işaretlerini kaldırmanız kolaylaşacaktır. Bez bırakma sürecinde gece ve gündüz bezi bir arada bırakılmalıdır. Bu rastladığım en büyük hatalardan biridir. Gece altını ıslatmasın diye bez bağlayan aileler olmaktadır. Oysaki bu çok yanlış bir davranıştır. Çünkü çocuk bu sefer gece altını ıslatabilirsin komutunu dolaylı yoldan almaktadır ve gece tutma refleksleri gelişmemektedir. Sonrasında da 8 yaşına hatta ileriki yaşlara kadar yatağını ıslatan çocuklar olabiliyor. Çişi tuvalete yapma daha kolay kazanılan bir davranışken, kaka vücuttan ayrılan daha büyük bir parça olması nedeniyle kaka yapma davranışı daha geç kazanılmaktadır, bu sizleri endişelendirmesin. Ailelerin arada kaldığı bir diğer konu ise; lazımlık mı klozet üstü kapak mı? Tercihim öncelikli olarak klozet üstü kapaktır. Ancak tuvalete oturması için basamak desteği olması gereklidir ki çocuk kendisini güvende hissedebilsin. Bazı evlerdeki tuvaletin yapısı tuvalet üstü kapağa uygun olmamaktadır, bu gibi durumlarda lazımlık da kullanılabilir. Dikkat edilmesi gereken nokta; lazımlığın portatif bir şey gibi oda oda gezebilen bir eşya haline getirilmemesi gerekmektedir. Bir diğer dikkat edilmesi gereken şey de, günümüzde hızla gelişen çocuk ürünlerindeki yaratıcılıkla; ışıklı ve müzikli lazımlıklar alınmamalıdır. Çünkü bu sefer çocuk sadece o lazımlığa tuvalet yapma davranışı geliştirmektedir ve başka bir yerde tuvaletini yapmamaktadır. Tuvaletini tuvalete ya da lazımlığa yaptığında onu övün ancak yapmadığı zamanda kınayıp, kızmayın. İlk olarak neler yapılmamalı kısmı ile başlıyor olalım; beklenti içerisine girmemek gerekmektedir yani normalde komşumun çocuğu 5 günde öğrendi’ gibi ya da 2-3 gün iyiye gidince oldu bu iş’ diye beklentiye girmemek gerekmektedir. Tuvalet eğitimi için 4-6 hafta kadar bir süre tanıyın kendinize ve 1 hafta boyunca düzenli şekilde alışkanlığını kazandığını fark edince artık oturttuk bunu diye düşünebilirsiniz. Bir diğer hataya düşülen ve bırakma sürecini zorlaştıran unsur; alıştırma külotları. Alıştırma külotuyla bırakan çocuklar da var ancak çoğu çocuk onu da bir bez olarak görüp tutma refleksini geciktirmektedir. Yapılmaması gereken bir diğer şey ise; pis, iğrenç’ gibi söylemler. Bu söylemler süreci uzatmaktadır, çünkü çocuk kirlenecek diye tutma refleksi gelişmişken kirlenmesin diye bırakma refleksini geliştiremeyecektir. Sonrasında da son ana kadar tutup koltuğun arkasında çömelip altına yapmak durumunda kaldığı bir sahne ile karşı karşıya kalabilirsiniz. Çocuk bez bırakma sürecinde kendini rahat hissetmelidir. Bu süre zarfında çocuğu azarlamamalıyız. Halıya, yere vs. yaptığında kızmamalıyız. Zaten doğal akışında çocuk yeri kirletmemesi gerektiğini anlayacak ve kendisi rahatsızlık duyacaktır. Yapılan en büyük hatalardan biri de gece bezini sonradan bırakmaya karar vermek. Ancak bu aileler için de çocuk için de daha sancılı bir süreç haline gelmektedir, gündüz altına yapmayan çocuk gece yapabileceğinin rahatlığı ile gününü geçirmektedir ve sonrasında gece bezi bırakmak aileyi çok zorlamaktadır. Gece de gündüz de bez bırakma süreci aynı anda olmalıdır. Gece çocuğun sağlığı açısından; özel bölgesinin hava alması gerektiği için alıştırma külotu giydirip yatırmamak gerekmektedir. Çarşafın üstüne ve altına hasta bezlerinden örterek çamaşır konusunda da rahatlığa ulaşabilirsiniz.

tuvalet eğitiminde kakayı altına yapma